Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar elbette bu sıralama her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı genellikle keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka aynı aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not kalitesi yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok tercih edilen puandır, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden kül çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin gelir ve aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burundan hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes aromayı daha geniş açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net verir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise ince notaları siler. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar için önce koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı da detay göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en belirgin aromayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını düşürür. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net görünür o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla gösterip biter çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama güç hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk ismi ve not deftere girilmelidir nitekim ilk notlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu gibi bir not tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir içim notasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse yanış düzeni şaşar.